Маанийн тарни: УМ МА НИ БАД МЭ ХУМ

Маани гарсан ёсон:

“Гурван цагийн амгалан залрагсадын тааллын хувилгаан, бурхан бүгдийн энэрэл нигүүлсэхүй дүрсэнд ургасан нь Хутагт Мэлмийгээр Дурайтал Болгооч Жанрайсиг бурхан мөн агаад огторгуй сацуу амьтаны тус хэргийг бүтээн үйлдэгч мөн болой” хэмээн Нан-ва таяа бурхан зарлигдаад орой түүн дээр “Гэрэл машид түгээхүй” нэрт самадид тэгш агуулан сууж бодьсадва нугуудын манлай их нигүүлсэлт хутагт Жанрайсиг бурханаа амьтаны тусыг зохиохын авшгийг соёрхжээ. Жанрайсиг бурханы энэрэл нигүүлсэхүйн эрдэм агуу, зүрхэн тарни нь  УМ МА НИ БАД МЭ ХУМ болой. Түүний алдрыг өгүүлэх бөгөөд тогтоол тарнийг урьсанаар тоолшгүй хилэнц арилж буян хэмжээлшгүйг хураан үхвээс Сугавадийн оронд төрнө, гал, ус салхины аюулаас аврагдана. Жанрайсиг бурханы нэрийг мэдэх хэнийг ч бол бусад бээр уурын сэтгэлээр харж хөнөөлийг үйлдэж чадахгүй. Хутга мэс, хулгай дээрмийн аюул хүрэхгүй. Түүний алдрыг орилон дуудан мөргөснөөр хүсэл тачаал, уур мунхагаас хагацана. Охин хүү алийг хүсвээс тэр нь заяана. Гольт тоот амьтан хэмжээлшгүй зовлон эдэлж буйг болгоогоод гэтэлгэж  чадах болой хэмээн сударт зарлигласан.

Маанийн тус эрдэм: XIV Далай багш “Маанийн утга ба бурханыг эрэх хэрэггүй. Маанийг тоолж унших маш сайн. Унших үедээ утгыг нь маш сайн сана

Эхний УМ үсэгт А, Ү, М гурван үсэг багтах бөгөөд энэ нь эхлэн суралцагчийн арилаагүй бие, хэл сэтгэл хийгээд бурханы лагшин, зарлиг, таалал гурвыг бэлгэддэг. Бие хэл сэтгэлийн арилаагүй чанаруудыг дэс дараалан тэвчиж орхиод ариун чанарт болохыг маанийн дараагийн дөрвөн үсгээр бэлэгдэнэ. МА НИ нь чандмань эрдэнийг илэрхийлэх утгатай. Эрдэнээр аргын тал болох асрал, нигүүлсэл, бодийн сэтгэлийг бэлэгддэг. Чандмань эрдэнэд үгүйрэл хоосролыг арилгах эрдэм хүч байдаг шиг бодийн сэтгэлд сансар нирвааны доройтол бүхнийг арилгах хүч байдаг. Чандмань эрдэнэ ахуй үесийн горил хүслийг хангадаг шиг бодийн сэтгэлээр ашдын хүслийг биелүүлж болох юм. БАД МЭ хэмээх хоёр үсэг лянхуа цэцгийг илэрхийлэх утгатай. Лянхуа цэцэг шавраас ургадаг ч шаврын гэмээр халдаагдаагүй байдаг шиг оюун билигт ч харш буруу бүгдээс ангижрах хүч бий. Билиг үгүй бол гэм бүхэн үүснэ. Үхэл мөнх бусыг онох, хоосон чанарыг онох зэрэг, олон билиг ухаан байж болно. Маанийн сүүлчийн ХУМ үсэг өөрийн гэмийг арилгахад арга, билиг хоёр ялгалгүйд, магадтай шүтэх хэрэгтэйг илэрхийлдэг. Маань бол арга билиг хоёр ялгал үгүйн  хослог барилдсан  бодь мөрийн дадлагад тулгуурлан өөрийн ариун  бус бие хэл сэтгэл гурвыг бурханы мөн чанарт урвуулах боломж байгааг харуулж байна. Бурханы хутагийг гаднаас эрэх хэрэггүй, түүний мөн чанарыг бүтээх уг шалтгаан буюу үр хөрөнгө бүгдийн үндсэнд байдаг юм” хэмээн айлджээ.

УМ үсэг ёзоорын нисваанис буюу мунхаг хийгээд тэнгэрийн ертөнцийн зовлонг арилгаж дээд шид бүтээлийг олж өглөгийн барамидыг төгсгөхийн,

МА үсэг ёзоорын нисваанис буюу уур хийгээд асурын зовлонг арилгаж нийтийн шид бүтээлийг олж шагшаабадын барамидын төгсгөхийн,

НИ үсэг харамын сэтгэл хийгээд хүний зовлонг арилгаж өвчин ад амарлиулах шид бүтээлийг олж өглөгийн барамидыг төсгөхийн,

БАД үсэг шунал тачаал хийгээд адгуусны зовлонг арилгаж нас буян арвижуулах шид бүтээлийг олж хичээнгүйн барамидыг төгсгөхийн,

МЭ үсэг атаа хийгээд бирдийн зовлонг арилгаж бусдыг эрхэндээ  хураах шид бүтээлийг олж самад дияаны барамидыг төгсөхийн,

ХУМ үсэг тамын зовлон хийгээд омгийг арилгаж тотгор бүгдийг гэсгээх шид бүтээлийг олж билиг барамидыг  төгсгөхийн эрдмүүдтэй.

УМ МА НИ БАД МЭ ХУМ нь “Чандмань эрдэнэ хийгээд лянхуаг баригч  та нь би хийгээд хамаг амьтанд асрахуй, нигүүлсэхүй, бодийн сэтгэлийг үүсгэн соёрх” хэмээн урин дуудаж байгаа болой. Тарни үүнийг олоход хэцүү, утгыг олоход хэцүү, бүтээхэд хэцүү. УМ МА НИ БАД МЭ ХУМ-д бурханы хамаг ном хийгээд амьтаныг зовлонгоос гэтэлгэх арга агуулагддаг. Маанийн зургаан үсэг бурхан бүгдийн мөн чанараас илүү. Илүү нь юу вэ гэхээр гурван ялгавартай. Энэ нь хүнээр заалгалгүй сурдаг, мартагдаггүй, би их юм мэдсэн хэмээн омог төрдөггүй юм. Иймээс нийт даяараа өдөр бүр дор хаяж гурав уншиж байхад хичээвээс зохистой гэдэг. Бүтээвээс ач тус нь санаанд багтамгүй их. Маанийн ариун шимийн дээд утга нь тонилохуй мөн. Маань бол арга билгийн дээд нэгдэл гэдэг.

Маанийг тоо хурааж унших: Эрхиний нэг ширхэгийг эргүүлэхдээ маанийг бүтнээр нь уншина. Дүнчүүр маань унших, бумши хийж уншихын тус эрдэм хязгааргүй. Дүнчүүр гэдэг нь монгол тооны нэрээр арав, зуу, мянга, түм, бум, сая, живаа, дүнчүүр гэх буюу зуун саяыг хэлнэ. Тоо барьж унших нь тоогоо гүйцээж таслахгүй унших зэргээр маанийг бүтээл болгоход тустай.

Маанийг олуулаа, ая дантай унших: маань хөгжөөн олуулаа ая дантай уншихад далайд нэгэн дусал ус хийхэд тэр далай барагдах хүртэл тэр дусал байсаар байдгийн адил олуулаа буян хийхэд олны буян хэзээ хүртэл оршино тэр хүртэл байх юм. Ганцаар үйлдсэн буян галавт оршивч нэгэн уурын төдийн шатаж алга болдог гэдэг. Тиймээс зориулга ерөөлийг сайтар тавьдаг ёстой.

Маань бүтээсний буян: Маанийн дарцаг, хүрд бүтээх, хад чулуун дээр бичсэнээр маш их буян хураадаг.

Маань унших үеийн бодол бясалгал: Маанийн тус эрдмийг санан зовлонтой амьтан бүгдийн эгээрэл хүсэл бол амгалантай учрах мөн тул эдгээр амьтанд туслах нь миний үүрэг байх ёстой хэмээх сэтгэлийг үүсгэн “Бүх амгалан, эрдэм увидас, гэгээрлийн эх булаг болсон хамаг амьтан бол миний хамгийн дотно төрөлхтөнүүд юм. Эдгээр амьтаныг зовлон хийгээд зовлонгийн шалтгаанаас хагацуулж энэрэл нийгүүлсэлийн бурханы хутагт хөтлөх ёстой. Үүнийг ёсчлон бүтээхийн тул би өөрөө энэрэл нигүүлсэлийн  бурханы маань тарнийг бүтээхийн төлөө,